Medycyna zintegrowana (integrative east-west medicine) jest połączeniem metod medycyny konwencjonalnej z tradycyjną medycyną chińską. Podejście to cieszy się coraz większym zainteresowaniem wśród pacjentów w USA i Europie Zachodniej. Również w Polsce, wraz z rosnącą świadomością pacjentów, chęcią pielęgnowania zdrowia i profilaktyki chorób, rodzi się konieczność poszukiwania nowych metod, które sprostają tym oczekiwaniom, a także staną się uzupełnieniem dotychczasowego systemu opieki zdrowotnej. Równocześnie ważne jest, aby metody te były skuteczne, bezpieczne i dostępne dla pacjentów.

Artykuł ma na celu przedstawienie zastosowania różnych metod medycyny zintegrowanej w leczeniu pacjentów, a zwłaszcza akupunktury jako techniki, która w połączeniu z dotychczasowymi metodami stosowanymi w fizjoterapii i rehabilitacji mogłaby przynieść dużo lepsze efekty leczenia.

Tradycyjna medycyna chińska liczy ponad dwa tysiące lat. Metody w niej stosowane to akupunktura, akupresura, ziołolecznictwo, bańki, techniki relaksacyjne i oddechowe, takie jak tai chi i qigong, a także poradnictwo dietetyczne. W wielu krajach europejskich jest ona z powodzeniem stosowana w obliczu nieskuteczności terapii konwencjonalnych lub u pacjentów chcących podtrzymać swoje zdrowie. Obecnie nurt ten idzie w kierunku stworzenia medycyny zintegrowanej, w której opieka nad pacjentem będzie wszechstronna i holistyczna, zapewniana przez zgrany zespół pracowników, w tym lekarzy, fizjoterapeutów i dietetyków.

Obecny system opieki zdrowotnej w Polsce skierowany jest przede wszystkim na leczenie chorób, nie zaś na zapobieganie im. Na wiele dolegliwości wciąż nie ma skutecznego leczenia, a istniejące metody często, obok właściwego działania, powodują wiele skutków ubocznych, co znacznie obniża jakość życia pacjentów. Jako przykład dobrze znany fizjoterapeutom posłużyć mogą różne zespoły bólowe. Badanie z 2013 r. opublikowane w „Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine” na temat zastosowania akupunktury w zespole bólowym kręgosłupa lędźwiowego, przeprowadzone na pacjentach, u których dotychczasowe metody konwencjonalnego leczenia nie przyniosły skutku, wykazało skuteczność akupunktury w ponad 50% przypadków [1]. Podobnie badanie z 2016 r. pokazało korzystne działanie akupunktury w leczeniu przewlekłego bólu ramienia [2]. W badaniu tym już od drugiego tygodnia leczenia aż do końca badania obserwowano spadek nasilenia bólu mierzony w skali bólu VAS (visual analogue scale). Kolejne badanie z 2016 r. dotyczyło skuteczności leczenia poprzez stawianie baniek u pacjentów z przewlekłym bólem szyi i barków. W badaniu tym wykazano skuteczność tej metody, a pacjenci zgłaszali istotne zmniejszenie natężenia bólu, mierzone w skali VAS, już po jednym zabiegu.

Najlepsze dane dotyczące zastosowania medycyny komplementarnej pochodzą z USA. Według badania przeprowadzonego w 2007 r. w USA ok. 40% Amerykanów stosuje różne formy medycyny komplementarnej [4]. W 2012 r. pacjenci wydali na nie ok. 30 bln dolarów, co stanowi ok. 10% wszystkich wydatków na opiekę zdrowotną pokrywanych z własnej kieszeni [5]. Wiodącym ośrodkiem medycyny integracyjnej w USA jest centrum medycyny zintegrowanej przy Uniwersytecie Medycznym w Kalifornii (UCLA Center for East-West Medicine). Zostało ono założone przed 25 laty i służyło jako ostatnie miejsce referencyjne dla pacjentów, u których konwencjonalne metody leczenia okazały się nieskuteczne. Centrum przyjmuje ok. 25 tys. pacjentów rocznie. Opiekę nad pacjentem sprawuje tam zespół składający się z lekarza, który odbył zarówno studia medycyny konwencjonalnej, jak i tradycyjnej medycyny chińskiej, akupunkturzysty, fizjoterapeuty i dietetyka. Metody stosowane w centrum to akupunktura, akupresura, masaż, iniekcje w punktach spustowych, poradnictwo dietetyczne, techniki relaksacyjne. Centrum cieszy się bardzo dobrą sławą i świetnymi wynikami leczenia.

Reasumując, istnieje potrzeba udoskonalenia obecnego systemu opieki zdrowotnej poprzez zwrócenie większej uwagi na profilaktykę chorób i skuteczne leczenie schorzeń przewlekłych. Włączenie tradycyjnej medycyny chińskiej, a zwłaszcza akupunktury, do obecnego systemu leczenia może przyczynić się do zwiększenia zarówno jego skuteczności, jak i zadowolenia pacjentów. Ponadto metody te, jako bezpieczne i skuteczne, powinny być stosowane przez przedstawicieli wielu zawodów medycznych w celu zwiększenia ich dostępności dla pacjentów.

Bibliografia:

  1. Pach D., Yang-Strobel X., Lüdtke R., Roll S., Icke K. et al. Standarized versus Individualized Acupuncture for Chronic Low Back Pain: A Randomized Controlled Trial. Evid Based Complement Alternat Med. 2013; 2013, s. 125 937.
  2. Zhang H., Sun J., Wang C., Yu C., Wang W. et al. Randomised controlled trial of contralateral manual acupuncture for the relief of chronic shoulder pain. Acupunct Med. 2016: 34 (3), s. 164–70.
  3. Chi L.M., Lin L.M., Chen C.L., Wang S.F., Lai H.L., Peng T.C. The Effectiveness of Cupping Therapy on Relieving Chronic Neck and Shoulder Pain: Randomized Controlled Trial. Evid Based Complementary Alternat Med. 2016; 2016, s. 7 358 918.
  4. Nahin R.L., Barnes P.M., Stussman B.J., Bloom B. Costs of Complementary and Alternative Medicine (CAM) and Frequency of Visits to CAM Practitioners: United States 2007. National health statistics reports; no 18. Hyattsville, MD: National Center for Health Statistics 2009.
  5. Use of Complementary Health Approaches: Adults and Children. National Health Interview Survey 2012.

lek. Monika Rybicka

Lekarz, w trakcie specjalizacji z chorób wewnętrznych, przewodnicząca komisji ds. badań naukowych Polskiego Towarzystwa Chińskiej Medycyny i Akupunktury (PTCMA), specjalista ds. kontaktów zagranicznych Instytutu Tradycyjnej Chińskiej Medycyny DAO (ITCM DAO), absolwentka Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, który ukończyła z wyróżnieniem, w trakcie studiów poszerzała swoją wiedzę na wielu uczelniach zagranicznych: odbyła staże kliniczne m.in. w Ronald Reagan UCLA Medical Center w Kalifornii, Uniwersytecie Medycznym w Wiedniu, Karolinska Instytutet w Sztokholmie, Northern State University w Archangielsku i Szpitalu Uniwersyteckim w Greifswaldzie; współpracuje z Centrum Medycyny Integracyjnej Uniwersytetu w Los Angeles (UCLA CEWM) w zakresie połączenia medycyny konwencjonalnej z medycyną chińską, aby stworzyć nową jakość opieki nad pacjentami, która jest dostępna, efektywna, bezpieczna i tania.